پیام خوزستان

آخرين مطالب

سطح مناقشه و ماموریت آبه سياسي

سطح مناقشه و ماموریت آبه

  بزرگنمايي:

پیام خوزستان - تحلیل علیرضا اکبری کارشناس مسائل استراتژیک از سفر نخست وزیر ژاپن به ایران جهت رمز گشایی از ماموریت آبه و پیام های ارسالی طرف آمریکایی
مرحله اول پیش درآمد
نخست‌وزیر ژاپن 41 سال پس از انقلاب، به ایران سفر می‌کند، در حالی که مناقشه آمریکا با ایران در نقطه اوج قرار دارد، و مدتی است در بستر تقابل، مجالی برای دیپلماسی فراهم شده است.
حال، مهم است که بدانیم، آبه شینزو، با کدام اهداف راهی تهران شده است؟
مرحله دوم فشرده بررسی
با توجه به تنش ابرقدرت‌ها در شرق پاسیفیک، نقش توکیو در صحنه سیاست آمریکا، و سفر اخیر ترامپ به ژاپن، به نظر می‌رسد، بیشتر، ارزیابی از توقعات طرف ایرانی و سنجش میزان آمادگی ایران برای معامله با آمریکا و بررسی ضریب آمادگی ما برای دو سر طیف احتمالات، از برخورد تا مصالحه، محور «ماموریت» نخست وزیر ژاپن در تهران باشد. معمولا در این شرایط و این گونه موقعیت‌ها، رفتار طرف واسطه یا میانجی، عمدتاً وابسته به ماموریت محوله از سوی "طرف اعزام کننده" است!
نخست‌وزیر قاعدتا از طرف آمریکایی "دستورکار" دارد. برای طرف آمریکایی، اولا؛ تشویق ایران به ورود به یک بده-بستان، دوم؛ ارسال پیام سقف انتظارات برای طرف ایرانی از سوی طرف آمریکایی، سوم؛ سنجش طیف انتظارات "تقاضا-عرضه" طرف ایرانی و به خصوص، ابلاغ "هشدار هسته‌ای" به طرف ایرانی است. البته، به نظر می‌آید در زیر آن همه مشاجرات طرفینی، یک لایه از هماهنگی و وساطت‌ها موجود بوده است!
مرحله سوم شرح بررسی
1- طی ماه‌های اخیر،در فضای مناقشات منطقه، تحرکات دیپلماتیک شدت یافته است. تحرکات، قاعدتاً باید به جریانات معنا دار دیپلماتیک، و در نهایت به «روند» هدفمند منتهی گردد. محور این تحرکات، البته دو نیروی متضاد و قدرتمند «ایران» و «آمریکا» هستند. همه دیگر اقدامات یا تلاش‌ها، پیرامون یا ناشی از تحرکات یا علامات یا اراده این دو طرف شکل گرفته است. هنوز دو ماه نگذشته که شدت تنش‌ها در محیط امنیتی و نظامی منطقه آنقدر بالا گرفت که وقوع برخورد نظامی بسیار نزدیک ارزیابی می‌شد.
2- چه شد که ورق برگشت و صدای بلند طرف آمریکایی از تهدید و شانه‌کشی، به ندای «مذاکره طلبی» تبدیل شد؟
مهم‌ترین عامل این چرخش چه بود؟
چه شد که موتور پروپاگندای ضد ایرانی رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی ناگهان فروکش کرد؟ چه شد که ترامپ و تیم درجه اول او، با شیب بسیار زیاد ناگهان تغییر موضع دادند؟ علت مواضع سینوسی کاخ سفید چه بوده و چه هست؟ چگونه شد که در دو ماه اخیر، هر کجا دیپلمات ارشد ایرانی حاضر بود، رد پایی مستقیم یا به‌واسطه، از سوی آمریکا دیده شد؟ طی سفر ظریف به نیویورک، هند، ژاپن، پاکستان، عراق ، ترکیه بروکسل و... در هر کجا، پیش یا پس از حضور رییس دستگاه دیپلماسی ایران، مقامات بلندپایه آمریکایی نیز حضور داشتند یا، گفت‌وگوهایی در خصوص مسایل فیمابین دو طرف، با مقامات عالی‌ترتبه کشور میزبان، انجام شد!
علاوه بر این، تحرک واسط‌های سنتی آمریکا، «سوییس و عمان» نیز در همین مدت، قابل ملاحظه بود. چه شد که زمزمه میانجی و واسطه، به فریاد گفت‌وگو و پیام‌رسان و مذاکره غیرمستقیم تبدیل شد؟
3- هر چه هست، نقش ابتکار عمل ایران در دیپلماسی چند لایه، و بازی‌سازی راهبردی با مشارکت اکثر اهرم‌های قدرت ملی و منطقه‌ای خود، در تغییر مسیر آمریکا، قابل انکار نیست! این یک "روندسازی" هوشمندانه است که تا کنون توانسته فرصت مناسبی برای «إعمال دیپلماسی همه جانبه» فراهم کند. البته واضح است که هیچ‌گاه همه جزییات و شرایط محیط تعامل، رقابت و کشمکش، در اختیار یک طرف نخواهد بود. هر لحظه ممکن است حریف، مسیر تحولات را غافلگیرانه تغییر دهد یا فاکتوری غیر قابل پیش‌بینی معادلات صحنه را دگرگون سازد.
4- هنوز اما از سطح التهاب منطقه، تا مرز حصول اطمینان، کاسته نشده. هنوز همه طرف‌های مربوط و نامربوط، روی لبه خطر برخورد بزرگ قرار دارند. هنوز اهداف و دستورکار های اساسی طرف‌ها، تغییری نکرده. هنوز فضا تنش آلود است و طرفها در حال ارزیابی یکدیگرند. ماهیت ها و منافع پایدار و اساسی طرف‌ها، هنوز از منطق ثابت پیشین برخوردار است. بازیگران صحنه، هنوز در اندیشه تسلط خود بر حریف‌اند. هنوز فضا، فضای "غلبه ولو با قهر" است.
اما، آن‌چه تغییر یافته، اراده طرف‌ها برای فرصت دادن به دیپلماسی، در حد مهار سطح فزاینده تنش است. این خود، یک مساله بسیار مهم و یک فرصت بسیار مغتنم است، هرچند که چرخش استراتژی‌ها نیست، ولی چیزی فراتر از تاکتیک ارزیابی می‌شود!
5- بررسی عملکرد هر قدرت یا بازیگر موثر، در این موقعیت، برای داشتن یک تصویر واقعی از روند تحولات، اهمیت خاص دارد.
ایران، محیط داخلی را با قوت کنترل کرد، در مساله اقتصاد تحمل عمومی را افزایش داد، کمی با مساله آسیب‌های داخلی جدی برخورد کرد، از قدرت موازنه ساز منطقه‌ای خود برای مدیریت حریف به خوبی در قامت دیپلماسی امنیتی بهره جست، قدرت نظامی خود را در قالب دیپلماسی نظامی به کار گرفت، و البته با منطق حریف روی دست حریف بازی مبتکرانه را اداره کرد!
آمریکا، دریافت که هیچ شانسی برای تشدید برخورد احتمالی با ایران ندارد! نه متحدی پای برخورد می‌ایستد و نه شریکی در منطقه تحمل ضربات مهلک احتمالی را دارد. آمریکا دریافت که خطر تشدید جوّ تنش، مافوق ضرورت و منطق است، آمریکا دریافت که ایران می‌تواند «طرح بدیل» فروپاشی برجام را فرا تر از حد انتظار غرب، اجرا کند،آمریکا مجددا به تمرکز بر پروژه «نمد» تا اقناع ایران به پذیرش شرط گفتگو بازگشت!
اروپا، قدرت‌های محور (فرانسه-المان و انگلیس)، روسیه، چین، عوامل واسط (نظیر عراق، سوییس، عمان، ژاپن، ...)، قدرت‌های منطقه (سعودی، ترکیه، رژیم صهیونیستی، مصر، پاکستان) ، سایر قدرت‌ها نظیر هند، و البته طرف اصلی ما، آمریکا،، مهم است که جزییات تحرکات و اقدامات و مواضع هر یک با دقت و پیوسته رصد و تحلیل و ارزیابی شود.
به عنوان نمونه، اروپا در سفر وزیر خارجه المان به تهران، طرف صلب و سخت مواضع جبهه غرب را به ایران نشان داد. از مجموع آثار سفر آقای ماس به منطقه و تهران، می‌توان درک کرد که، اروپا خواست عجز خود را در ایجاد تغییر بر صحنه محاصره اقتصادی ایران، با حفظ پرستیژ خود، به تهران منتقل کند. از اروپا بیش از دعای خیر و التماس امتیاز و حفظ پرستیژ ایشان، نباید و نمیتوان انتظار داشت! البته، اروپا پیام مشابهی هم به آمریکا داد. «اروپا مایل نیست که در جنگ آمریکا را همراهی کند.»
خط روسیه، کماکان بازی در عرصه منطقه، استفاده از فرصت‌های بافت منطقه‌ای، حفظ موازنه منطقه‌ای در رقابت با آمریکا و تداوم الگوی مناسبات موجود با قدرت‌های منطقه. طبعا در این مدل، روسیه از وقوع جنگ (بین ایران و آمریکا یا شرکا) استقبال نمی‌کند، و البته انتظار حل و فصل دشمنی دو طرف را هم ندارد.
چین، برای شکست دادن آمریکا در جنگ تجاری، به فرصت منطقه و فرصت ایران، نیاز دارد. اصولاً چین خالق راهبرد «تولید قدرت بزرگ، از فرصتهای کوچک» است! از این رو، حتی روزانه یک میلیون بشکه نفت ارزان و نسیه هم اهمیت راهبردی دارد. پس، ایران در این "مناقشه"! برای چین مهم است. برای چین هم وقوع جنگ بین ایران و آمریکا (یا شرکا)، به دلایل متنوع، مطلوب نیست، اما،
چین ها هم بازرگانان جنگی خوبی هستند!
ژاپن، اما، در این میان، دورترین فاصله امنیتی-سیاسی را با این سیستم منطقه‌ای دارد. ژاپن یکی از مصرف کنندگان سنتی نفت ایران بوده‌ است. زمانی که نخستین تحریم نفتی از سوی آمریکا علیه ایران اعمال شد، ژاپن از مشتریان مطرح نفت ما بود. در زمان کلینتون، چین قصد ورود به بازار نفت ارزان‌تر ایران را داشت، اما، مقامات نفتی ایران، پایداری دیرین توکیو بر خرید از ایران را، عامل تخفیف قیمت می‌دانستند.
ژاپن که جزو 8 کشور دارای مجوز واشنگتن برای خرید نفت ایران، در زمان تحریم بوده‌ است، کمترین سقف خرید را داراست. حدود 166 هزار بشکه در مقابل بیش از 360 هزار بشکه کره جنوبی یا بالاترین رکورد خرید که متعلق به چین و هند است، رقم قابل ملاحظه‌ای نیست!
6- آن چه مسلم است این که، ژاپن از "ظرفیت اعتماد و پرستیژ" خوبی برای تبادل پیام و انتقال نظرات طرفین مناقشه برخوردار است. اما، حتما فاقد ظرفیت کافی برای ایفای نقش «میانجی» است، خاصه آن که، بعض نشانه‌های تمایل طرفین برای گشودن "دریچه تنظیم تنش"، (مثل رها سازی زندانی)، خارج از حیطه عمل ژاپن بروز یافت.
همان طور که گفته شد: نخست وزیر آبه، قاعدتا از طرف آمریکایی "دستورکار" دارد. برای طرف آمریکایی، اولا؛ تشویق ایران به ورود به یک بده-بستان، دوم؛ ارسال پیام سقف انتظارات برای طرف ایرانی از سوی طرف آمریکایی، سوم؛ سنجش طیف انتظارات "تقاضا-عرضه" طرف ایرانی و به خصوص، ابلاغ "هشدار هسته‌ای" به طرف ایرانی است.
برای ایران، همین که نخست وزیر ژاپن پس از 41 سال برای نخستین بار با ماموریت یا پیام دولت آمریکا به تهران آمده، خود نشانه اقتدار و ابتکار راهبردی است. ضروری است که نخست‌وزیر همین پیام (ابتکار و اقتدار راهبردی) را دریافت کند و به طرف مقابل به خوبی منتقل کند؛ ضروری اما، نه کافی!
منبع: khabaronline.ir


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

بازگشت زائران اربعین با ترافیک سنگین در جاده های کشور همراه خواهد شد

کمبودها برای پیشگیری از وقوع سیلاب درخرمشهر از هم‌اکنون اعلام شود

لایروبی شبکه فاضلاب خرمشهر برای فصل بارندگی آغاز شد

تخفیف30درصدی حمل ونقل از مرز های خوزستان برای زائران اربعین حسینی

پیراهن تیم بسکتبال پالایش نفت آبادان دربازی‌های آسیایی رونمایی شد

شرمنده هواداران پرسپولیس هستم/ از بازی بعد بدون بلیت نیایید

سوشا مکانی به بازی سپاهان می‌رسد

گازهای آلاینده شرق و غرب اهواز را تسخیر کرد

سازمان تبلیغات از 38مرکز فرهنگی شاخص خوزستان بازدید کرد

تردد زائران خارجی اربعین فقط از مرز شلمچه انجام می شود

طرح ویژه حمل و نقل زائران اربعین از 17مهرماه آغاز می شود

حوزه های علمیه نیازمندی های جامعه را در زمینه قضایی تامین کنند

آبرسانی از طرح غدیر به آبادان، خرمشهر و شادگان قطع شد

مشکل کمبود آب در آبادان جدی است

سهمیه کالای ملوانی منطقه آزاد اروند 570 میلیون دلار تعیین شد

طرح انتقال آب کوهرنگ 3 اجرایی نشده است

معاون سیاسی اجتماعی استانداری خوزستان:صنایع خوزستان مسئولیت اجتماعی خود را در قبال مردم محقق کنند

مدیرکل امور بانوان و خانواده استانداری خوزستان مطرح کرد:زنان مناطق حاشیه‌ای اهواز، نیازمند توجه نهادهای حمایتی

چهارهزار اتوبوس برای جابجایی زائران اربعین حسینی در خوزستان

امسال در بستن تیم نفت بی رحم بودم/ به استقلال تبریک می گویم

می‌توانستیم دومین گل را هم به استقلال بزنیم/ قرعه سختی داشتیم

اسماعیلی مستحق کارت زرد نبود/ دفاعی بازی نکردیم

دکتر استقلال گفت رباط پاره کرده ام

استراماچونی: در برابر نفت مسجدسلیمان موقعیت گلزنی بیشتری داشتیم

تارتار: موقعیت های گلزنی خوبی در برابر استقلال داشتیم

آبادان گرمترین شهر خوزستان شد

استقلال باز هم پیروزی را از دست داد/ توقف آبی‌ها در آستانه دربی

اسماعیلی دیدار استقلال با پرسپولیس را از دست داد/ وضعیت مبهم شیخ

فرشید اسماعیلی دیدار استقلال با پرسپولیس را از دست داد

برخی محله های خوزستان از نظر توسعه ای رها شده اند

آبادان گرمترین شهر خوستان شد

ترکیب نفت مسجدسلیمان برای بازی با استقلال مشخض شد

انتخابات هیئت رئیسه شورای شهر دزفول به سرانجام نرسید

کتاب «مطبق خونه دسفیلی» به چاپ دوم رسید

ترکیب تیم فوتبال استقلال اعلام شد

می خواهیم پرسپولیس را غافلگیر کنیم/ مقابل قهرمان کار سختی داریم

صنایع خوزستان به مسئولیت های اجتماعی خود عمل کنند

نسخه بهبود وضعیت محلات در معرض آسیب اهواز نوشته شود

انتخاب هیات رییسه شورای اسلامی شهر دزفول به تعویق افتاد

سه جمله‌ طلایی که حسن روحانی را در سال 92 رئیس‌جمهور کرد

گزارش تصویری / جلسه کارگروه اجتماعی استان

استاندارخوزستان: تمرکز شورای‌شهر و شهرداری اهواز بر توسعه شهر باشد

یک فصل خوب را در فولاد داشتم/ با آذری در مورد طلبم صحبت کردم

هدف سپاهان قهرمانی در لیگ برتر است/بازی دست ما بود

محکومان قاچاق در خوزستان 27 میلیارد تومان جریمه شدند

افزایش تردد کشتی های باری و تفریحی در بنادر خوزستان پیگیری می شود

نکونام در نشست خبری شرکت نکرد/ رجبی به جای سرمربی

اهواز خانه دوم من است/ گلر ما بیکارترین بازیکن زمین بود

سرد و کنسل کننده در ضیافت کارت های زرد/فولاد همچنان درحسرت پیروزی

تساوی بدون گل فولاد و سپاهان/زور قلعه‌نویی به نکو نرسید